silence

silence


A certain invisible ray
or ultraviolet light.
Though it
I see your gigantic fallacy shining,
becoming a blossom that invites a butterfly.

Fallacy! What a womb of blessing.


( Ko Un)

Δευτέρα, 27 Σεπτεμβρίου 2010

Όχι 55, μόνο 8 μέρες στο Πεκίνο.


Μόλις τραβώ την κουρτίνα στο δωμάτιο του ξενοδοχείου, βλέπω μόνο ένα κόκκινο τούβλινο τοίχο. Καλώς. "Νιχάο", Κίνα, λοιπόν. Κόκκινη, μεταξωτή, γιγάντια, περίκλειστη Κίνα.

 

Το κόκκινο θα με συντροφεύει όλες τις μέρες, ακόμη κι όταν αλλάξω δωμάτιο και βλέπω ένα ολόκληρο κόκκινο τούβλινο κτίριο πλέον, και δέντρα και δρόμο και ανθρώπους καβάλα στα ποδήλατα τους και μαύρα πολυτελή αυτοκίνητα με σκούρα τζάμια και με οδηγούς με μαύρα γυαλιά ακόμη κι όταν πέφτει το σκοτάδι. Κάθομαι μέσα στο πρωινό μισοσκόταδο στην άκρη του μαλακού κρεβατιού πίνοντας ένα καφτό τσάι και κοιτώντας τα δάχτυλα των ποδιών μου ταλαιπωρημένα από το πρωινό πολύωρο περπάτημα μέχρι το ξενοδοχείο. Έχω ήδη συναντήσει στο δρόμο μου επιβλητικά οικοδομήματα με ιστορική διαφορά αιώνων να συνυπάρχουν δίπλα δίπλα εντελώς ανενόχλητα,  τεράστιες λεύκες και ιτιές κλαίουσες διατηρώντας πάνω τους όλα τους τα φύλλα καταπράσινα μεσάζοντος του φθινοπώρου,


καμιά δεκαριά  περιποιημένα λευκά σκυλάκια πεκινουά να βολτάρουν μαζί με τα στοργικά αφεντικά τους στις πλατιές  λεωφόρους με τις κόκκινες σημαίες, χιλιάδες ταλαιπωρημένα ποδήλατα και όλους τους τόνους του γκρεζ (γκρι-μπεζ) σε ρούχα και κτιριακές κατασκευές. Αναπνέω αργά για να αφομοιώσω την πρώτη ασφυκτική εμπειρία του μετρό, που αν και είναι άνετο, καθαρό και απλό (καμιά σχέση με τον εφιαλτικό λαβύρινθο στο Τόκυο), την ώρα της επιβίβασης σε  κάνει να νοιώθεις ότι παλεύεις για τη ζωή σου. Γιατί οι άνθρωποι στο Πεκίνο είναι πολλοί, μα πάρα πολλοί. Επιπλέον οι περισσότεροι είναι ακόμη μαυρισμένοι από το καλοκαίρι που πέρασε, μια πρώτη λεπτομέρεια που τους διακρίνει από τους κατοίκους του Τόκυο και της Σεούλ, διαπιστώνω έκπληκτη ότι οι Κινέζοι φαίνεται να μη θεωρούν το μαύρισμα ντροπή και αίσχος της ανθρώπινης αισθητικής. Και οι γυναίκες δε φορούν μια αρματωσιά μέικαπ, άιλάϊνερ, κραγιόν και λευκής πούδρας στο πρόσωπο, καμμιά δεν έβγαλε το καθρεφτάκι της να φτιαχτεί  ναζιάρικα δημοσίως, όπως έχω συνηθίσει στα άλλα ασιατικά πάτρια. Μια χαρά ανακατεμένα διαφορετικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά με τις ατέλειες τους και τις χάρες της ηλικίας, επιτέλους χωρίς  βαθειές υποκλίσεις, χωρίς πετρωμένα χαμόγελα, χωρίς την ομοιόμορφη θεατρική μάσκα με το ακινητοποιημένο, απαθές και άδειο βλέμμα της ευπρεπούς επιβαλλόμενης απόστασης-άμυνας, το σήμα κατατεθέν του  κατατρομαγμένου και ακοινώνητου ξενοφοβικού στερεότυπου.


Το Πεκίνο είναι αχανές και εναγκαλιστικό μαζί, δεν ξέρω πώς αλλιώς να αποδώσω αυτήν τη θετική ενέργεια που σε τυλίγει καθώς κινείσαι ανάμεσα στα μνημειώση αυτοκρατορικά κτίρια , στα σχετικά με άλλες ασιατικές πρωτεύουσες και μεγαλουπόλεις πιο σεμνά σύγχρονα γυάλινα επιχειρηματικά μεγαθήρια


και στα αυστηρά σταχτιά επαναστατικά πολυόροφα κουτιά,  στις άχαρες λαϊκές  πολυκατοικίες,


και ξάφνου στη γωνιά ξεπροβάλλουν  με περιπαιχτική αφέλεια οι χαμηλές γκρίζες γραφικές γειτονιές με τα στενά σοκάκια και τα παλιά σπιτάκια, τα χουτόνγκς, όπου οι Κινέζοι εξακολουθούν να ζουν "κινέζικα",  παρά την αστρονομικής ταχύτητας ανάπτυξη του πλούτου και της δύναμης της χώρας τους. 


Εκεί, ανάμεσα σε απλωμένες μπουγάδες, σκουριαμένα ποδήλατα, τσίγκινες σκάφες, παλιά λευκά πορσελάνια κασπώ με μπλε διακόσμηση και φυτεμένα λουλούδια, περίτεχνα κλουβιά με πουλιά, άπειρη πεταμένη πλαστικούρα και μεταξωτά κόκκινα φανάρια,  ζει ένας κόσμος που καταβροχθίζει στα κατώφλια  των σπιτιών του τόνους νουντλς και πίνει τόνους τσάι γιασεμιού,


ένας κόσμος που φτύνει χάμω συνέχεια και παντού αδιακρίτως φύλου με τρομερή μάλιστα εισαγωγή ηχητικών εφέ, ένας κόσμος που προτιμάει απενεχοποιημένα  το  ευτελές κιτσάτο μαϊμού από το  ακριβό στυλάτο ορίτζιναλ, ένας κόσμος που δουλεύει φτιάχνοντας, αγοράζοντας και πουλώντας αδιακρίτως τα πάντα,  συνεχώς κι ακατάπαυστα μόνο για να κερδίσει, χωρίς το άγχος να αποδείξει πόσο dynamic είναι, πόσο επιτυχημένος είναι, πόσο κυριλέ είναι, πόσο καλύτερος είναι, με την κοροϊδευτική άνεση ενός ακαταπόνητου λαού, που αυτό το έργο το έχει ξεπεράσει βγαίνοντάς του από άλλη γωνία. Η Κίνα δε φαίνεται να έχει ξεχάσει το αυτοκρατορικό παρελθόν της, αλλά κυρίως δε φαίνεται να έχει ξεχάσει τον Μάο, κι ίσως αυτό κάνει τη διαφορά.


Κατά τα άλλα παντού μαγαζιά επώνυμων δυτικών προϊόντων κάθε είδους, από αυτοκίνητα και υπολογιστές έως  μοντελάκια, τσάντες, μαχαιροπήρουνα και ρολόγια, τι είναι πια τι, ας έρθει να μας το πει όποιος πλήρως γνωρίζει, κι όχι απλά ξεχωρίζει.


Δεν ξέρω τι με πιάνει και παρατηρώ άλλα των άλλων σε σημεία μέγιστου ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, ίσως προσπαθώ να προστατευθώ από την τουριστική ιδιότητα, που άθελα του κανείς  κολλάει σαν ασθένεια από τσιμπούρι σε τόπους μεγάλης επισκεψίμοτητας, ακόμη κι αν ο ίδιος τα πλησιάζει με την προσωπική του ταξιδιωτική πανοπλία, αλλά χα χα, αυτή αποδεικνύεται εντελώς διαφανής όσο και τα καινούργια ρούχα του άλλου αυτοκράτορα στο γνωστό παραμύθι.
 Ας πούμε στο Μαυσωλείο του Μάο  παρατηρώ τις αύρες της αστυνομίας σταθμευμένες απροκάλυπτα μπροστά στο πεζοδρόμιο να παρατηρούν μιλούνια κόσμου , που φωτογραφίζονται ευλαβικά και περήφανα μπροστά στη φωτογραφία του Μεγάλου Τιμονιέρη τρώγοντας βραστό καλαμπόκι, αγοράζοντας κουρδιστά  γούνινα ποντίκια ή χάρτινους έρποντες δράκους. 


 Στην αχανή πλατεία Τιεν Αν Μέν, τη δραματική Πλατεία της Πύλης της Ουράνιας Γαλήνης, παρατηρώ τους πετρωμένους νεαρούς φρουρούς με τις παραδοσιακές πράσινες στολές να κοιτάζουν ανά ζεύγη ο καθένας προς αντίθετη κατεύθυνση, κι είναι ενδιαφέρον ότι είναι όλοι τους πολύ μικροκαμωμένοι και πολύ λεπτοί, φαντάζομαι ότι στον στρατό τα νεαρά αγόρια θα τρώνε άπαξ μόνο ένα  μικροσκοπικό μπωλάκι ρύζι και ένα κουπάκι τσάι και θα ονειρεύονται λιγωμένα τα βράδια τεράστια καζάνια με αχνιστές λαζανόσουπες. Παρόλα αυτά τώρα στέκονται ευθυτενή και με ατσαλάκωτες τσακίσεις στις επάλξεις, μπροστά στα κάγκελα. Παντού τριγύρω κάγκελα. Και κάθε παρατήρηση, ακόμα κι από  τον  πιο μικροκαμωμένο ένστολο για ανάρμοστη συμπεριφορά σε πολίτη στο δρόμο, επιφέρει άμεση συμμόρφωση, δεν υπάρχει καμιά αντίρρηση ή σχόλιο από κανέναν. Ούτε καν μια γκριμάτσα, μια χειρονομία, ένα κάτι. 


Στην επιβλητική Απαγορευμένη Πόλη , την Πορφυρή, ως  κατοικία του Ουράνιου Αυτοκράτορα, είναι που χάνω στιγμιαίως το φως μου, μπερδεύω την ταινία του Μπερτολούτσι για τον τελευταίο αυτοκράτορα με την ιστορική πραγματικότητα, χαζεύω τα αμέτρητα διαμερίσματα (λέγεται ότι υπάρχουν 9.999,5 δωμάτια, κατά μισό δωμάτιο λιγότερο από τα 10.000 δωμάτια των μυθικών Θεϊκών ανακτόρων, βεβαίως και δεν τα μέτρησα), 


τις αμέτρητες πύλες, τις αμέτρητες στέγες, τις αμέτρητες μαρμάρινες σκάλες με τους σκαλιστούς δράκους, μπερδεύω (κι εννοείται ότι ξεχνώ αμέσως) τα σύνθετα ονόματα, όπως η Πύλη της Υπέρτατης Αρμονίας, η Αίθουσα της Αυτοκρατορικής Δόξας, το Περίπτερο της Λογοτεχνικής Πηγής, η Πύλη της Κεντρικής Αρμονίας και της Διατηρηθείσας Αρμονίας, το Παλάτι της Ουράνιας Αγνότητας και το Παλάτι της Επίγειας Ηρεμίας και η Αίθουσα της Ουράνιας και Επίγειας Συνένωσης, και άλλα περιγραφικότατα,


εγώ όμως κυρίως νομίζω ότι ακούω τα θροίσματα από τα μεταξωτά ενδύματα των παχουλών ευνούχων και των υψηλόβαθμων αξιωματούχων, των γνωστών μανδαρίνων,  καθώς τρέχουν να μαζέψουν τα ασυμμάζευτα κάθε φορά που ξεμυτίζει για βόλτα και πιθανό έλεγχο ο καταδικασμένος σε μόνιμη συνοδεία  και απαγορευμένη ιδιωτική ζωή αυτοκράτορας, βλέπω τριγύρω μακριές μαύρες κοτσίδες να ανεμίζουν, λάμψεις από τις πλουμιστές στολές και τα φορτωμένα με  πολύχρωμα ημιπολύτιμα πετραδάκια στέμματα  των παλλακίδων, που κρύβονται στα λαβυρινθώδη περάσματα,  μυρίζω τις τσίκνες από τα αυτοκρατορικά μαγειρεία, όπου τα δηλητήρια φυλάσσονται με ευλάβεια σε πολύτιμα φιαλίδια, πραγματικά έργα τέχνης. 


Προσέχω ιδιαιτέρως παντού τους δράκους, το σήμα κατατεθέν  της αυτοκρατορικής εξουσίας, δράκους από μάρμαρο, από ξύλο, από πηλό, από σμάλτο, από χρυσό, από γύψο, από χρυσοβαμμένο πλαστικό αυτοκόλλητο (σε μη εμφανή σημεία δευτερευουσών προσόψεων για λόγους  οικονομίας και βιασύνης εν όψει των  πρόσφατων Ολυμπιακών αγώνων), ένας εικαστικός καταιγισμός  από πολύμορφους δράκους που φυλάνε την τιμή και την καταδίκη ενός άτυχου θνητού. 


Όταν επισκέφτηκα τον περίφημο ναό του Ουρανού, τον Τιεν Ταν,  έριχνε καρέκλες. Μου φάνηκε η βροχή και η συννεφιασμένη μουντή ατμόσφαιρα ως το καλύτερο σκηνικό για να πλησιάσει κάποιος το κορυφαίο αυτό θρησκευτικό αρχιτεκτόνημα της Δυναστείας των Μινγκ, αφιερωμένο στη λατρεία του Ουρανού, λατρεία προγενέστερη και από τον Ταοϊσμό στην Κίνα,. Το επιβλητικό οικοδόμημα έχει εξωτερικούς τοίχους παραλληλόγραμους και κυκλικούς σύμφωνα με την παραδοσιακή κινέζικη κοσμοθεωρία ότι το σχήμα του ουρανού είναι στρογγυλό, ενώ της γης τετράγωνο. Η βροχή είχε ξεπλύνει τα μπλε επισμαλτωμένα κεραμίδια της στέγης του ναού, που έδινε μια εικόνα πραγματικής σκέπης του ουρανού, οι σαγιονάρες μου γλιστρούσαν στις πλάκες του ιερού δαπέδου ελεεινά και το ακόμα πιο τρισάθλιο, λευκό, πλαστικό ιαπωνέζικο αδιάβροχο μου δεν με εμπόδιζε να ενσωματωθώ  ως φάντασμα στα πέριξ θυσιαστικά ιερά, που απέπνεαν μια περίεργη, κρύα ενέργεια, όχι ιδιαίτερα φιλική στον παρατηρητή.


Στο τεράστιο πάρκο γύρω από το ναό ο κόσμος περίμενε να σταματήσει η βροχή για να αρχίσει τις γνωστές αγαπημένες του εξωτερικές δραστηριότητες, λίγο ρακέτες, λίγο χαρτάκι,


λίγο χορός, λίγο παιχνίδι,


λίγο ντόμινο, λίγη εξάσκηση στο τάι τσι, λίγη εξάσκηση στην καλλιγραφία με νερό και βούρτσα στο δρόμο,


λίγο πέταγμα αετού,



και λίγο "αέρισμα των πουλιών", κρεμώντας τα κλουβιά πάνω στα δέντρα για να μην πάθουν κατάθλιψη  τα πουλιά από την  αφύσικη κλεισούρα μέσα στο σπίτι,  τέτοια πράγματα.

Στα Θερινά Ανάκτορα με τους υπέροχους κήπους γύρω από τη μεγάλη λίμνη, όπου έβγαζαν βαριεστημένοι τα καλοκαίρια τους οι αυτοκράτορες, πρόσεξα ακόμα μια φορά τα νούφαρα-τέρατα των κινέζικων λιμνών. Μέσα στη λίμνη τα νούφαρα κάτω από τις τεράστιες ιτιές κλαίουσες είναι θηριώδη,  σα μικρά θαμνάκια, ο τρόμος με κατέλαβε όταν σκέφτηκα τι μυστικός κόσμος μπορεί να ζει κάτω από τα τεράστια φύλλα αυτών των νούφαρων, τι τερατώδη βατράχια, και τι τερατώδεις κυπρίνοι και τι τερατώδη χρυσόψαρα και τι τερατώδη νερόφιδα και σκεφτόμουν με τρόμο πώς  αν πέσει μέσα κάποιος καταλάθος, έκανε το σφάλμα της ζωής του, τα νούφαρα θα τον καταπιούν και θα τον πάνε στον κάτω κόσμο των υπόγειων υδάτινων τεράτων. 


Εν τω  μεταξύ όμως κανείς Κινέζος δε φαινόταν να συμμερίζεται τους παιδαριώδεις τρόμους μου, διότι ένα πλήθος ανέμελων ανθρώπων νοίκιαζε βαρκούλες και έκανε βαρκάδα ανενόχλητο από το συνωστισμό, που εμένα μου έκοβε την ανάσα, μασουλώντας τόνους ηλιόσπορων και σουβλάκια με  κόκκινα καραμελωμένα μηλαράκια.


Αλλά τη μεγαλύτερη εντύπωση μου έκανε το ιστορικό γεγονός, ότι  εκεί το 1888  η περίφημη για την ομορφιά της αυτοκράτειρα Τσι Σι έφαγε όλα τα λεφτά που προορίζονταν για τον εξοπλισμό του αυτοκρατορικού στόλου για τη διακόσμηση των Θερινών Ανακτόρων, και τίποτε δεν έπαθε εξαιτίας της  μοναχοφαγιάς της και της διασπάθισης του εθνικού χρήματος, πήγε και διακοσίων χρονών (που λέει ο λόγος)  στην εξουσία η ακατανόμαστη. Η οποία ακατανόμαστη και κορακοζώιτη από την καλοπέραση έφτιαξε κι ένα μαρμάρινο καράβι  στολισμένο με πολύτιμα πετραδάκια και καθρεφτάκια που λαμπύριζαν  το βράδυ μέσα στη λίμνη, για να πίνει εκστασιασμένη τα τσάγια της με τους καλεσμένους της. 


Βεβαίως τα Θερινά Ανάκτορα δεν γλύτωσαν την καταστροφή την αμέσως επόμενη περίοδο της Επανάστασης των Μπόξερς, όπου οι δυσαρεστημένοι από την αδύναμη και φαύλη αυτοκρατορική δυναστεία και την  παράλληλη εισβολή των δυτικών δυναμέων ταπεινωμένοι Κινέζοι (μπόξερς τους αποκαλούσαν οι ξένοι επειδή εγνώριζαν πολεμικές τέχνες) εξεγέρθηκαν εναντίον των ξένων "βαρβάρων" και συμμαχώντας εξ ανάγκης με την ακατανόμαστη  και αντιπαθή σε αυτούς χήρα αυτοκράτειρα προσπάθησαν να κρατήσουν την Κίνα μακριά από ξένες επιρροές, γεγονός που όχι μόνο δεν κατορθώθηκε, αλλά και οδήγησε στην τελική νίκη των δυτικών δυνάμεων και την υποταγή των Κινέζων στο μονόδρομο του δυτικού εκσυχρονισμού.
Αυτά όλα τα είχα δει ως αμερικανική υπερπαραγωγή στην ταινία του Νίκολας Ρέι "55 μέρες στο Πεκίνο", που αναφέρεται στην εξέγερση των Μπόξερς, κι εμένα πιο πολύ κι από τον Τσάρλτον Ήστον, που έκανε, ως όφειλε, τον καλό  και όμορφο Αμερικανό στρατιώτη, με διασκέδασε αυτή η κακιά Κινέζα αυτοκράτειρα με τα μακριά νύχια, που τελικά τι καλλονή, μια μέγαιρα και μισή αποδείχτηκε,  η οποία όμως τότε μαύρο φίδι που την έφαγε, της  βγήκαν ξινά τα τσάγια και οι κλεψιές, διότι ως γνωστόν όλα εδώ πληρώνονται και κακό χρόνον είχε. Αλλά πρόλαβε κι άφησε στο θρόνο  σε διάφορα ευάλωτα αρσενικά, εκ των οποίων και τον τελευταίο Κινέζο αυτοκράτορα της δυναστείας Τσινγκ, τον δίχρονο Που Γι, άλλη αξέχαστη κινηματογραφική ταινία η δραματική ζωή του στον "Τελευταίο Αυτοκράτορα", αυτή τη φορά κινέζικη ιστορία από τον Μπερτολούτσι. 


Επίσης στον όμορφο αυτό θερινό κήπο, εκτός ενός πανέμορφου σκεπαστού διαδρόμου  περιπάτου μήκους 728 μέτρων, όλου στολισμένου με ζωγραφικές παραστάσεις από τη μυθολογία της Κίνας, βρίσκεται και η όμορφη Γέφυρα με τις 17 καμάρες, που ως πρότυπο κατασκευής της υπήρξε η μεγάλη γέφυρα Λουγκόου Τσιάο, γνωστή κι ως Γέφυρα του Μάρκο Πόλο. Το αναφέρω αυτό, διότι διαβαίνοντας την αφενός γλυτώνεις την απόσταση, να τρέχεις δηλαδή στα περίχωρα να δεις την άλλη γέφυρα, αλλά και διότι η παράδοση λέει ότι η διέλευση της Γέφυρας με τις 17 καμάρες προσθέτει χρόνια ζωής στο διαβάτη της, και αντίρρησις ουδεμία, παράδειγμα προς μίμηση η κορακοζώιτη αυτοπροσώπως!


 Από όλους τους ναούς που πρόλαβα να επισκεφτώ στο Πεκίνο, αν και ο πιο φορτωμένος  με αρχιτεκτονικά στολίδια μου φάνηκε ο Θιβετιανός ναός των Λάμα


με το συνδυασμό όλων των αρχιετκτονικών επιρροών από Μογγολία, Θιβέτ και Κίνα, 


με τα πολύχρωμα πλήθη των προσκυνητών από διάφορες κινέζικες εθνότητες να προσκυνούν καίγοντας θυμιάματα και προσφέροντας λιωμένο κερί στα ιερά, και τους μοναχούς να περιφέρονται κουρεμένοι  και παραδοσιακά ντυμένοι στα κίτρινα και μελιτζανιά, όμως μάλλον σκόρπιοι κι αποπροσανατολισμένοι από την κοσμοσυρροή, υπήρξε ένας  ήσυχος ταοϊστικός ναός στο κέντρο της πόλης, που με εντυπωσίασε. 



Ο ναός Ντουνγκ Γιουέ βρίσκεται κι αυτός σε μια μικρή όαση πράσινου ανάμεσα στα μεγάλα σύγχρονα κτίρια της περιοχής Τσαογιάνγκ και είναι ένας περίεργος κι άκρως ενδιαφέρων ναός, αφενός διότι έχει καθαρά ταοϊστικό χαρακτήρα και ένα παραμυθένιο θρησκευτικό περιβάλλον, που θα εντυπωσίαζε με τον πρωτογονισμό του και τον πριμιτίφ χαρακτήρα του (τεράστια εκατόχρονα δέντρα στολισμένα με κρεμασμένα παντού κόκκινα αφιερώματα ευχών με κόκκινες φουντίτσες, ένα μουσκλιασμένο και γλιτσερό δάπεδο από αυτά που κυριαρχούν σε ιστορίες μυστηρίου, κ.α.)  κάθε ονειροπαρμένο ταξιδιώτη, αφετέρου διότι φιλοξενεί ένα περιφερειακό διάδρομο με μικρά δωμάτια μέσα στα οποία υπάρχουν σκονισμένες γύψινες χρωματιστές αναπαραστάσεις απερίγραπτης αισθητικής, που περιγράφουν σκηνές της  τελικής Θεϊκής Κρίσης για τους παραβάτες των ηθικών εντολών.

Νομίζω ότι, αν κάποιος ξεπεράσει την αρχική εντύπωση ότι βρίσκεται σε ένα φτηνό μουσείο τρόμου στυλ Ντίσνεϋλαντ για ενήλικες, θα μπορέσει μέσα από αυτόν τον σουρρεαλιστικό περίπατο να αποκωδικοποιήσει ένα σύνολο ηθικών αρχών που διέπουν την κινεζική ηθική αντίληψη, η οποία φιλοσοφικά διατυπωμένη έγινε  πρότυπος κοινωνικός κανόνας με τις ηθικές μελέτες του Κομφούκιου. 
   

 Το τι τερατόμορφο και ζωόμορφο σύνολο ανεξήγητων όντων απεικονίζεται εκεί μέσα δε λέγεται! Η χαρά του καλτ και του σπλάτερ σε όλο τους το μεγαλείο! Τι φαντάσματα, τι δαίμονες, τι αδικοσκοτωμένοι κρατώντας τα κομμένα κεφάλια τους, τα μέλη τους, τα έντερα τους, και το τι τρομακτικοί μεταλλαγμένοι δικάζονται για τις αμαρτίες τους (φόνους, κλοπές, κατακρίσεις, άδικες κρίσεις, ανήθικη ζωή, κλπ) από τον ανάλογο  τερατόμορφο ή  αγγελόμορφο κριτή, δεν περιγράφεται.


Σε μια μοναδική σκηνή, όπου ένας δαίμονας τραβάει τη γλώσσα ενός δύστυχου για να την κόψει, αντιλαμβάνομαι ότι εδώ συμπυκνώνεται όλο το μεγαλείο της αξίας της σιωπής, του ακραίου ζητούμενου της ωριμότητας.


Κι ενώ το παραμύθι ξετυλίγεται αργά και σκονισμένα  εντός των τειχών, στον περίβολο του ναού περιφέρονται διάφοροι περίεργα μαυροντυμένοι υπάλληλοι, κάτι σαν κοράκια γραφείου κηδειών, που εμφανώς πλήττουν, ξύνονται ή μιλούν βαριεστημένα στα κινητά τους περπατώντας στους γεμάτους συμβολικά λατρευτικά αντικείμενα έρημους κήπους χωρίς λόγο και αιτία. Στο πίσω μέρος του ναού βρίσκεται μια  σύγχρονη πυραμιδόμορφη πέτρινη κατασκευή σε κλιμακωτά επίπεδα, όπου πάνω σε κάθε επίπεδο είναι στοιβαγμένα εκατοντάδες πολύχρωμα πήλινα κουνελάκια με μεγάλα  όρθια αυτιά, σαν κι αυτά που βλέπω συνέχεια στις βιτρίνες των μαγαζιών λαϊκής τέχνης. Διαβάζω σε μια πινακίδα ότι τα κουνελάκια αυτά συμβολίζουν τη μεσότητα του φθινοπώρου και χρησιμοποιούνται σε διάφορες κωμικές αναφορές στη κινεζική παραδοσιακή γραμματεία. Αγοράζω κι εγώ το κουνέλι μου με τα μεγάλα του αυτιά καβάλα σε μια μαύρη τίγρη και το παίρνω μαζί μου για φυλαχτό μιας και πλησιάζουμε στα μέσα του φθινοπώρου. Φυλαχτό και από μια υφέρπουσα διάθεση για μόνιμη παραισθητική κατάδυση στον κόσμο της Αλίκης του Λιούις Κάρρολ. Σε μια άλλη γωνιά της αυλής του ναού μια ηλικιωμένη γυναίκα με μισά καφετιά και μισά χρυσά δόντια πουλάει χάρτινα μικρά πουλάκια με φτεράκια από αληθινά πουλιά. Είναι τρισχαριτωμένες μινιατούρες, τα βγάζει μέσα από μια πλαστική σακούλα και μου τα απλώνει μπροστά μου με όλη τη σπίθα στο μάτι του εμπόρου που έπιασε το σωστό λαβράκι, δεν ξέρω κι εγώ ποιο να πρωτοδιαλέξω, μου ξύνουν και την πληγή ότι δεν βρήκα πουθενά στα μαγαζιά να αγοράσω ένα κουρδιστό κινέζικο πουλί, σαν κι αυτό του παραμυθιού  του  πολυαγαπημένου μου Αντερσεν με το αληθινό αηδόνι και το ψεύτικο κουρδιστό πουλί του αυτοκράτορα, κι έτσι αγόρασα  τελικά  τιμής ένεκεν ένα κιτσάτο μικροσκοπικό μουσικό αηδόνι μέσα σε ένα μεγάλο πλαστικό φυστίκι! Μόνο στην Κίνα το απόλυτα κακόγουστο και κιτσάτο, μπορεί να εξιλεωθεί από μια χαοτική, αχαλίνωτη και μόνιμα παιδική φαντασία χωρίς σύνορα!


Τα βράδια γυρίζω πάντα ξεθεωμένη στο ξενοδοχείο. Συνήθως το βραδινό μου είναι μια αχνιστή νουντλάδα σε τοπικό φαγάδικο ή κάποιο μυρωδάτο φρέσκο ροδάκινο ή ένα ροζ μήλο από τα γειτονικά μανάβικα και ένα τσάι με άρωμα καπνιστών δαμάσκηνων. Κάνω ένα ζεστό μπάνιο και χώνομαι στο κρεβάτι μου με το βιβλίο του Τζουάνγκ Τζε "Χορεύοντας με τον Κόσμο". Ο  Τζουάνγκ Τζε, όπως και ο γνωστότερος Λάο Τζε, υπήρξαν οι κύριοι θεωρητικοί, οι σοφοί του ταοϊσμού και οι θεωρητικοί αντίποδες του προγενέστερου Κομφούκιου. Προτιμούν τη φύση από τον πολιτισμό,  την απλή  ζωή από τον φορμαλισμό και την τυπολατρεία, την ταπεινότητα από τις τιμές, το άμεσο βίωμα από τις περιγραφικές οριοθετήσεις. Προτείνουν την δράση μέσα από τη μη δράση. Παραπέμπουν σε καταστάσεις αμφίσημης συνειδητότητας ("τι είναι αφύπνιση και τι όνειρο;"), που θεωρήθηκαν ως οι αρχές επηρεασμού μιας ολόκληρης  γενιάς πρώιμων αγνωστικιστών στοχαστών στην Κίνα. Σκέψεις  που ξεκουράζουν τα τσακισμένα έως καμένα από την αποδεικτική αγωνία του  δυτικού θετικισμού μυαλά. Σκέψεις που λειτουργούν ως το καλύτερο φάρμακο για χαλάρωση κι αποτοξίνωση από το  μολυσμένο σαράκι των συνεχών ερωτημάτων της μη αποτελεσματικότητας του ορθολογιστικού αδιέξοδου. Μετά από την ανάγνωση αρκετών σελίδων κυριολεκτικά ξεραίνομαι στον ύπνο.


Η Κίνα είχε κάποτε ένα γειτονικό εφιάλτη, τους Μογγόλους. Γι αυτό περιτείχισε τα βουνά της με το δεκάδων χιλιομέτρων μεγαλειώδες Σινικό Τείχος, το οποίο είναι ο κατάλληλος τόπος για να θεραπεύσει κάποιος την υψοφοβία του, την ανθρωποφοβία του και γενικώς κάθε είδους συμπλεγματική φοβία, αν καταφέρει να ανέβει κάποια από τα άπειρα απότομα, όρθια κια γλιστερά σκαλοπάτια του και φτάσει στον επόμενο πύργο κατόπτευσης, από τους αμέτρητους που συνδέουν τις φιδωτές όρθιες σκάλες του και βλέποντας γύρω του και πίσω του να χάσκει το κενό.  Ανεβαίνοντας το πιο καλοδιατηρημένο και συντηρημένο  τμήμα του τείχους βόρεια του Πεκίνου, το Μπανταλίνγκ, γεμάτο τουρίστες και ντόπιους, που αγκομαχούν ξέπνοοι ανεβαίνοντας ή κατεβαίνοντας τα όρθια σκαλοπάτια του σύριζα στον χαώδη γκρεμό αρπαγμένοι με τρόμο από τις σιδερένιες κουπαστές του, σκέψεις για το πόσες χιλιάδες αθώοι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους κατασκευάζοντας αυτό το επικίνδυνο πολιτιστικό θαύμα σκεπάζουν τις δεύτερες  ιδιοτελείς σκέψεις σου για το πόσοι αθώοι άνθρωποι έχουν χάσει την ισορροπία τους ζαλισμένοι από την ιλιγγιώδη ανάβαση και έχουν κουτρουβαλιαστεί παρασέρνοντας μαζί τους στην άβυσσο όσους βρίσκονταν από πίσω τους ή μπροστά τους και δεν είχαν αρπαχτεί σα χταπόδια από τα σκουριασμένα σίδερα.


Νοιώθεις υπέροχη ευγνωμοσύνη που είσαι ακόμα ζωντανός, αφού πατήσεις μετά από ώρες θανάσιμης ανάβασης  και κατάβασης με τρεμάμενα γόνατα  επιτέλους πάλι ίσιο έδαφος, και μάλλον δεν είναι τυχαίο ότι τα τουριστικά ντόπια γραφεία σε οδηγούν αμέσως μετά από το Τείχος στους τάφους των αυτοκρατόρων της δυναστείας των Μινγκ


και σε πηγαίνουν καρφωτά στην τεράστια αίθουσα με τη μεγάλη νεκρική τραπεζαρία, όπου ένα τεράστιο στρωμένο τραπέζι περιμένει μόλις πέσει ο ήλιος κάθε βράδυ τις ψυχές των νεκρών να αναδυθούν από τα βάθη  της γης και να κάτσουν και να πλακωθούν στις ξεχασμένς απλές απολαύσεις της ζωής.


Πίσω όμως από το μακάβριο, πλην βαθιάς υπαρξιακής εκπαιδευτικής αξίας αυτό κτίριο, υπάρχει ένα μεγάλο δάσος με πυκνά δέντρα, μέσα στο οποίο οι Κινέζοι πιστεύουν ότι έχουν θαφτεί όρθιες και ζωντανές χιλιάδες νεαρές παλλακίδες των αυτοκρατόρων, που κάθε βράδυ βγαίνουν από το δάσος και περιφέρονται σα φαντάσματα ζητώντας την τιμωρία της  βαρβαρότητας. 


Μου φαινόταν κάποια στιγμή ότι τα φύλλα των δέντρων τρεμούλιαζαν λίγο αφύσικα, παρά τη ζεστή μεσημεριάτικη άπνοια, καθώς ακουγόταν η ιστορία τους από την ξεναγό σε μας τους ξένους, και το ίδιο βράδυ, γυρίζοντας στην πόλη, εφόρμησα νυχτιάτικα με βήμα ταχύ στο μεγάλο  και καλά εφοδιασμένο ξενόγλωσσο βιβλιοπωλείο της υπερμοντέρνας αυτοκρατορικής λεωφόρου Γουάνγκ Φου Τζίνγκ και ζαλώθηκα μερικά ακόμα κιλά βιβλίων με περίεργες παραλλαγές των θρύλων και των μύθων της Κίνας. Η πλήρης κάθαρση πάντως επήλθε πάνω από  ένα πλαστικό πιατάκι τηγανητών τζιάο τζι, που  είναι γεμιστά με ψιλοκομμένο κρέας  και λαχανικά πουγκιά ζύμης, τίγκα στο λίπος και σε καυτερή σαλτσούλα σουσαμιού, στην Υπαίθρια Αγορά Φαγητού παραπλεύρως της Γουαν Φου Τζινγκ,


όπου πωλούνται κάθε είδους περίεργα εδέσματα, από σουβλάκια με ολόκληρο σώμα φιδιού και  πλοκάμια χταποδιών έως σουβλάκια όλων των ειδών σκορπιών,


όλων των μεγεθών κατσαρίδων


και ...φυσικά φρέσκιας σαρανταποδαρούσας!
Το σύχγρονο Πεκίνο των μεγάλων έργων και κατασκευών, εκτός από την περιοχή του κέντρου, όπου δεσπόζει  το υπέροχο Εθνικό Θέατρο σε σχήμα ασημένιου Αυγού μισοβυθισμένου  μέσα στο νερό, είναι θεαματικά απλωμένο στην περιοχή των  Ολυμπιακών έργων. Μια νεά γραμμή του μετρό σε βγάζει ακριβώς  έξω από το Ολυμπιακό Στάδιο, την περίφημη Φωλιά του Πουλιού,


το Κολυμβητικό Κέντρο με τις θαλασσιές μπουρμπουλήθρες,


και άλλα καμπυλόγραμμα και εντυπωσιακής κι ευφάνταστης αρχιτεκτονικής οικοδομήματα. Αμέτρητοι Κινέζοι τα επισκέπτονται καθημερινά με καμάρι, φωτογραφίζονται και πετούν αετούς από τη χαρά τους στην  ανεμπόδιστη άπλα των ολυμπιακών εγκαταστάσεων. Περπατούν πολύ οι Κινέζοι, όταν δεν είναι πάνω στο ποδήλατο.


Περπατώ κι εγώ πολλές ώρες σε  διάφορες περιοχές κάτω από υπερσύγχρονα εμπορικά κτίρια, όπου εύχεσαι να μη χρειαστεί να επισκεφτείς εξ ανάγκης τις φημισμένες για την αφόρητη μυρωδιά τους, αν και συχνά απαστράπτουσες,  δημόσιες τουαλέτες, σε ασφυκτικά από τον κόσμο υπερφορτωμένα μικρομάγαζα,


σε βρωμερά στενάκια θολά από τους ατμούς των νουντλάδικων, κάτω από μικρά μπαλκόνια όπου άντρες με ρούχα και μακιγιάζ αλά Μέι Λαφάγκ τραγουδούν νιαουριστά πεκινέζικη παραδοσιακή όπερα,  μέσα σε στενάκια όπου μωρά ωρύονται περιφερόμενα με τις γνωστές κινέζικες παιδικές φορμίτσες που έχουν άνοιγμα μπρος και πίσω για γρήγορη εκμάθηση του ελέγχου των εκκρίσεων και παράκαμψη του πολυτελούς καταναλωτικού προϊόντος pamper, 


σε παραδοσιακά φαρμακεία που πωλούνται όλα τα ματζούνια του κόσμου, αλλά με πληροφορίες μόνο στα κινέζικα, σε τσαγερίες με ιεροτελεστίες σερβιρίσματος κι άπειρα είδη τσαγιού και απίστευτα σχέδια πορσελάνινων φλυτζανιών και τσαγερών, σε μαγαζιά ειδών καλλιγραφίας με αριστουργηματικά φουντωτά πινέλα αξίας πολλών εκατοντάδων ευρώ και ακόμα ακριβότερα. Περπατώ και παρατηρώ τους εξωστρεφείς ηλικιωμένους να βγάζουν βόλτα τα σκυλιά τους και τις γάτες τους χωρίς λουράκια,  τα άνετα νέα παιδιά, που είναι επίσης  φιλικά και εξυπηρετικά με τα ελάχιστα αγγλικά τους, καθόλου σφιγμένα με τους ξένους, να διασκεδάζουν δυτικότροπα και να το καταπολαμβάνουν.


Παρατηρώ κι εγώ τους πάρα πολλούς ξένους στο Πεκίνο,  κυρίως Ρώσους, μια όμορφη περιοχή με ένα γαλήνιο πάρκο είναι σχεδόν αποκλειστικά πλέον δική τους. Σε ένα συνεχές εμπορικό αλισβερίσι οι Κινέζοι είναι πολύ ανοικτοί με τους ξένους,  υπάρχουν εμφανώς πολλοί ξένοι που μένουν  μόνιμα στον τόπο αυτό για διάφορους και ξεχωριστούς λόγους ο καθένας, άλλοι μαθαίνουν  να πουλάνε, άλλοι μαθαίνουν να αγοράζουν, άλλοι μαθαίνουν να αντιγράφουν, άλλοι μαθαίνουν να επικοινωνούν γράφοντας και διαβάζοντας τα χιλιάδες ιδεογράμματα της κινέζικης γραφής, άλλοι μαθαίνουν να επιβιώνουν σε συνθήκες σύγχρονων τεχνολογικών επιθέσεων τύπου παλαιών παραδοσιακών μογγολικών επιθέσεων του Τσένγκις Χαν, άλλοι μαθαίνουν να μαθαίνουν, κυρίως πριν μιλήσουν,  αλλά παράλληλα κανείς δεν φαίνεται να  ξεχνά ποια είναι τα πραγματικά αφεντικά σε όλο αυτό το φωτεινό και σκοτεινό πανηγύρι.

 

Με μια άλλη στάση ζωής, καθώς αρκετές Πόρσε κυκλοφορούν δίπλα στα παραδοσιακά  ποδήλατα μεταφοράς, τα ρικσό, όπου το ένα μεροκάματο βγαίνει ανάλογα με την ταχύτητα της ορθοπεταλιάς, και το άλλο με την ταχύτητα της  φονικής χαριστικής βολής στον κόσμο των επιχειρήσεων, οι Κινέζοι γκρεμίζουν, ξανακτίζουν και προχωρούν. 


Το Πεκίνο έχει εκσυγχρονιστεί θεαματικά, λένε όσοι το γνώρισαν και το αγάπησαν στις παλιές, κλειστές εποχές. Εμένα, που δεν το γνώριζα παλιότερα, μου φαίνεται ότι αντιστέκεται, αλλά υποδύεται πειστικότατα ότι εκσυγχρονίζεται, με τον απίστευτο αντιγραφικό τρόπο των Κινέζων: "έτσι είναι , αν έτσι σας αρέσει". Όμως, με τρομάζει κυρίως  ο τελετουργικός τρόπος που παραδοσιακά φτύνουν χάμω οι Κινέζοι, όταν ερεθιστεί από τη μόλυνση το λαρύγγι τους, καλό φαίνεται να διατηρηθεί μια όσο γίνεται λιγότερο μολυσμένη και όσο γίνεται καθαρότερη περιρρέουσα ατμόσφαιρα σε αυτή την αυτοκρατορική απέραντη πατρίδα των δράκων.


Έχει ένα θαμπό χρώμα η ατμόσφαιρα τη μέρα που ετοιμάζομαι να φύγω πια  από το Πεκίνο Ο μικροπωλητής  της γειτονιάς μου πουλάει μαζί με τσίχλες και χαρτομάντηλα το κόκκινο βιβλιαράκι του Μάο στα αγγλικά.  Το αγοράζω  χωρίς δεύτερη κουβέντα, που έτσι κι αλλιώς αποκλείεται λόγω γλωσσικών φραγμών, ένα χαμόγελο, ένα "σιε-σιε" (ευχαριστώ) είναι αρκετά.  Δεν ξέρω αν ο Μάο  θα το θεωρούσε ξεπεσμό να πουλιούνται οι σκέψεις του μαζί με εδώδιμα και καθημερινά μικροπράγματα στα μπακαλικάκια - τρύπες της γειτονιάς ή αν θα το θεωρούσε τη μεγαλύτερη πολιτική επιτυχία του,  οι σκέψεις του στα ράφια μαζί με τα καθημερινά είδη πρώτης ανάγκης του λαού.


Μέσα από το ταξί πρός το αεροδρόμιο βλέπω μια τρομαχτικά μαύρη από τη μόλυνση νέφωση να σκοτεινιάζει το φως του ήλιου πάνω από τα καταπράσινα δάση. Η ράχη του αναδυόμενου δράκου του υπερσύγχρονου αεροδρομίου της πόλης εμφανίζεται αργά και αμέσως μετά καμπυλώνεται αρμονικά και δυναμικά, πανέτοιμη για να εκτοξευτεί. Η κατεύθυνση  φαίνεται να μην παρεκκλίνει ούτε χιλιοστό από το κέντρο του Ουρανού.